گواتر

 در منتهی الیه جنوب شرقی ایران ، در آخرین نقطه مرزی آنجا که شهرستان چابهار به خط تماس با مرز پاکستان می رسد ، بندری کوچک و قدیمی قرار گرفته که چند صباحی است برای سرمایه گذاران کشورمان نامی آشنا شده است . آنجا گواتر است ، بندری آن سوی ناکجای جغرافیای تاریخ .

گواتر تکه کوچکی از سرزمین بلوچستان است . بلوچستان زادگاه تنها دونلی نواز جهان ، بلوچستان زادگاه دادشاه و گواتر برگوشه ای از گستره این خاک همچنان ایستاده است و خوابش نمی برد .

پیرمردی از اهالی منطقه ، رونق گذشته را این چنین تصویر می کند : آفریقا تجارت اش دست ما بود . از بندر گواتر ماهی و حصیر می بردیم به افریقا با جهارهای بادی که 2 هزارتن هندی گنجایش داشت . 25 روز تا دارالسلام می رفتیم . وقتی هوا خوب بود 14 روزه می رفتیم . موقع بازگشت چوب کندل می آوردیم به گواتر خالی می رفتیم خرمشهر ، پسته و بادام می بردیم بمبئی یا از بصره خرما می بردیم آفریقا چوب بار می کردیم به گواتر .

قدیمی ترین سند ایرانی ، کتیبه های میخی داریوش ، نام این سرزمین را ماکا ضبط کرده است . بعد از اسلام این سرزمین مکران نام گرفت که در حال حاضر منطقه جنوبی بلوچستان نیز به نام مکران معروف است .

مردان و زنان گواتر ، بلوچ بوده و ارتباط خویشی با همنوعان خود در گوادر پاکستان دارند . کدخدای گواتر سندی دست نویس ، به سال 1309 ه. ق در دست دارد که لشگرخان سردار زهی حاکم گواتر در زمان ناصرالدین شاه ، 25 هزار هکتار از زمین های گواتر تا دشت بریس را به اجدادش فروخته است .
گواتر که در جنوب شرقی ایران ، آخرین آبادی است ، هم اکنون به یکی از قطب های امید بخش در افزایش صادرات غیر نفتی تبدیل شده است . کلنگ طرح 4 هزار هکتاری پرورش میگو چندی پیش با حضور مسئولان زده شد .

در 60 کیلومتری شرق چابهار ، در پی کوه های مخروطی که گویی تکه ای از زمین شهاب خورده کره ماه را بر آن نهاده اند ، بندری زیبا در امتداد دریایی عمان رو به اقیانوس هند واقع شده است .

آبادی بریس که اخیرا به بندر تبدیل شده در حاشیه ساحلی شمالی دریای عمان در دهانه خلیج کوچکی واقع است . ارتفاع بریس از سطح دریا 10 متر و حداقل عمق آب در خور 4 متر است .

به لحاظ آخرین تقسیمات کشوری ، بریس در دهستان نگور از بخش دشتیاری شهرستان چابهار واقع و فاصله آن از مرکز نگور 44 کیلومتر است . بندر بریس عمدتا روی تشکیلات لایه های ماسه سنگی متراکم تا نیمه متراکم صدف دار دوران سوم زمین شناسی قرار گرفته که بیرون زدگی های آن در محدوده سطوح صخره ای مشرف به ساحل جنوبی قابل رویت است .

حداکثر دما در تیر ماه 36 و حداقل آن 16 درجه سانتیگراد در بهمن ماه است . میزان بارندگی در بریس بسیار کم است و در صورت بارندگی تالاب عظیمی درحد فاصل کوه های مشرف به بریس و نوار ساحلی شکل می گیرد که یکی از زیباترین جلوه های طبیعی را به وجود می آورد .

با شروع توفان های استوایی که از حدود 15 خرداد آغاز و تا آخر مرداد ادامه می یابد ، شناورهای کوچک از رفتن به دریا پرهیز می کنند یا خط سیر خود را به سمت جاسک و تنگه هرمز تغییر می دهند . سرعت این توفان ها گاه تا 55 نات نیز گزارش شده است .

از مهم ترین قابلیت های خدادادی بریس ، منظر بدیع و اسکله منحصر به فرد آن است که می تواند نقش بسزایی در جذب گردشگران فرهنگ و طبیعت و گسترش اکوتوریسم و اگروتوریسم داشته باشد .

  منبع : روزنامه ایران
  عکس : آرشیو