ماسوله

ماسوله در غرب جنوب غربی فومن قرار دارد و فاصله فومن تا رشت حدود 25 کیلومتر و از فومن تا ماسوله حدود 35 کیلومتر است . از طرف شمال غرب به ماسال ، از غرب به خلخال و از جنوب به پشتکوه خمسه زنجان و از مشرق به فومن محدود می شود .

در ماسوله دها چشمه آب زلال و گوارا وجود دارد .

 پیدایش ماسوله

درباره پیدایش این شهر زیبا و کم نظیر ایران نظرات گوناگونی بیان شده از جمله میر ظهیرالدین در کتاب ( گیلان و دیلمستان ) چهار بار از موسله یاد می کند که همین ماسوله امروزی است . نامهای قدیمی این بخش ( خورتاب خانی ) و بیشتر ( البقر و ماسالار ) بوده است .

گروهی گویند که در قرن سوم هجری وقتی که ( سید جلال الدین اشرف ) در طارم شکست خورد ، عون بن محمد بن علی که همراه وی بود زخمی برداشت و به ماسوله آمد و به چوپانی برخورد به او گفت : که جسد او را هر جا یافت به خاک بسپارد . پس از خاک سپردن جسد او ، چوپانان یکی پس از دیگری خانه خود را در جوار قبر او ساختند تا آبادی ماسوله به وجود آمد .

در اینکه قدمت ماسوله به چه زمان میرسد اختلاف نظر زیاد است . برخی قدمت آنرا هزار و سیصد سال و جماعتی دیگر قدمت آنرا به دو هزار پانصد سال پیش نسبت می دهند .

ماسوله بخاطر موقعیت خاص جغرافیایی و بارندگی های فراوان فاقد بنای قدیمی است . اما  سنگهایی با عمر بیشتر از 800 سال که بر روی آنها اغلب اشعاری حک شده به دست آمده است .

 تیره و نژاد ماسوله

ماسوله ای ها مردمی هستند قوی بنیه و کاری ، مردمان ماسوله دارای پوستی سفید و اکثرا با موهای بور و چشمانی روشن که به اصطلاح خود افراد شمال ( کاس ) یعنی افرادی با چشمان آبی  .

رابینو در کتاب گیلان خود می نویسد : ماسوله همیشه جزء فومن بوده است بغیر از چند صباحی که در زمان فتحعلی شاه زیر نظر رئیس قورخانه اداره می شد . زیرا در اینجا گلوله های توپ برای توپخانه ایران می ساختند .

 هنر و فرهنگ مردم ماسوله

در سال 1331 هجری قمری که رابینو از ماسوله دیدن کرده است می نویسد : این شهر دو حمام و سه کاروانسرا داشته است . بازارش چهارصد دکان داشته که شامل نانوائی ، عطاری ، قصابی ، کفاشی و بزازی بوده است . دو آسیاب برای نرم کردن پوست انار داشته اند و پوست انار سائیده را در رنگ کاری به کار می برده اند .

بیشتر ساکنان ماسوله به آهنگری اشتغال دارند . غیر از طالشها که در کوهای ماسوله ساکنند ، تیره عالیوند که بازمانده مردی به نام حاجی حسن هستند و تیره آستارائی نیز ساکن همین دهکده اند . زبان مردم ماسوله تاشی است ولی مردم ده با اطرافیان کمی اختلاف دارند .

صنایع دستی ماسوله عبارتند از کارهای دستی روی چوب و چرم سازی و ساختن چموش که نوعی کفش است . علاوه بر این در گذشته چاقوسازی ، داس سازی ماسوله از معروفیت خاصی برخوردار بوده است .

 معماری ماسوله

معماری ساده اما کم نظیر همراه با سر سبزی و طراوت و خرمی درختان و جنگل های اطراف ماسوله چیزی نیست که بتوان بفریت از آن گذشت و یا بی تفاوت به آن نگریست . خانه ها چون نگینی در دل کوه بنا شده ، خانه ها طوری بنا شده که سقف یکی حیاط خانه دیگریست و قتی شما از کوچه های باریک و مارپیچ ماسوله عبور میکنید بناچار از بام خانه هائی نیز عبور خواهید کرد که صاحب خانه مطلقا به آن اعتراض ندارد .

متاسفانه شهر ماسوله در زلزله ویرانگر دچار خسارت زیادی شد اما دوباره مردم ، شهر را ساختند ، در چند سال اخیر با پیشرفت بسیار خوب و سرمایه گذاری به یکی از مناطق توریستی و سیاحتی شمال کشور بدل گشته است .

  عکس : آرشیو