تلاشهای نافرجام برای استقرار صلح

هنگامیکه شعله های جنگ جهانی دوم فروکش کرد ، مناطق وسیعی از اروپا ، آسیا و افریقا که صحنه جنگ و درگیری بود تحت اشغال نیروهای نظامی متفقین در آمد .

کمیت مناطق تحت اشغال و کیفیت اداره آنها به توسط نیروهای اشغال کننده از اهم مسائلی بود که در عرصه روابط بین المللی پس از جنگ اشکالاتی را به دنبال آورد و باعث شد تا برقراری صلح و زبان صحیحتر ترسیم سیمای جهان پس از جنگ ، در برابر مجموعه ای از خواستهای متفاوت دول فاتح تیره و تار گردد . کنفرانسهای متعددی که برای برقراری صلح تشکیل شد . هیچکدام به نتایجی قطعی نرسیدند و سرانجام صلح با تثبیت منافعی که هر یک از فاتحین در طول جنگ بدست آوردند بودند برقرار شد . صلحی که در عرصه روابط جهانی ثباتی نداشت .

 آلمان تحت اشغال

با تسلیم آلمان خاک آن کشور تحت اشغال نیروهای چهار کشور اتحاد شوروی ، انگلستان ، ایالات متحده آمریکا و فرانسه در آمد . روسها در شرق آلمان و نیروهای انگلیس فرانسه و آمریکا از شمال تا جنوب نواحی غربی آن کشور را به تصرف خود درآوردند . شهر برلین پایتخت آلمان که بخش اشغالی اتحاد شوروی قرار داشت نیز به همین ترتیب میان چهار کشور اشغالگر تقسیم شد .

چون پس از سقوط رژیم هیتلر ، در آلمان دولتی وجود نداشت ، هر کدام از کشورهای پیروز ، منطقه اشغالی خویش را راسا اداره می کردند . بخش اشغالی روسها دارای جمعیت کمتر و وضعیت کشاورزی بهتری بود . حال آنکع در بخش اشغال انگلیس ، فرانسه و آمریکا جمعیت فراوان تر و ارزاق کمتر بود .

در این شرایط ، اقتصاد آلمان فلج شده بود و بسیاری از مردم آن از بین رفته و یا اسیر شده بودند . مشکلات اقتصادی چنان شدید بود که آلمانیها حتی برای تغذیه خویش غذای کافی نداشتند . در همین حال متفقین نیز نسبت به تهیه مواد غذایی مساعی مشترکی بکار نمی گرفتند . با وجود آنکه آلمانیها خود قربانی توطئه مشترک شوروی و دول غربی می دانستند ، لیکن فکر تشکیل دسته های مقاومت زیرزمینی در برابر متفقین نیز با عدم استقبال عمومی ایشان مواجه شد و به سرعت فراموش شد .

 کنفرانس بوتسدام

برای روشن شدن نحوه اداره آلمان در ژوئیه 1945 در شهر پوتسدام نزدیک برلین کنفرانسی مرکب از نمایندگان انگلیس ، آمریکا و شوروی تشکیل شد . در این کنفرانس دول متفق بر محاکمه سران نازی ، گرفتن غرامت جنگ به صورت جنسی از آلمان و نیز کوچاندن آلمانیهای ساکن اروپای شرقی به خاک اصلی آلمان ، توافق کردند .

علیرغم این توافقها ، در جلسات کنفرانس اختلاف نظر شدیدی نیز درباره سرنوشت کشورهای اروپای شرقی ، آینده یونان و چگونگی کنترل تنگه های بسفر و داردانل میان شوروی از یک طرف و آمریکا و انگلیس از طرف دیگر بروز کرد . اختلافاتی که در پوتسدام پیش آمد ، نخستین آختلاف آشکار متفقین از آغاز جنگ تا این زمان بود .

 تضعیف هر چه بیشتر آلمان توسط متفقین

پس از اعلام توافقهای پوتسدام متفقین شروع به خارج ساختن کارخانجات و مواد معدنی و ... از آلمان نمودند . تعداد زیادی از کارخانه های آلمان به شوروی انتقال یافت و مقادیر معتنابهی ذغال سنگ و شمش آهن نیز به فرانسه و انگلستان منقل شد . دادگاه نورنبرگ که برای محاکمه سران آلمان نازی تشکیل گردیده بود پس از مدتها برسی و محاکمه که همراه با تبلیغات وسیع در سراسر جهان بود در اکتبر 1946 رای نهایی خود را صادر کرد . به موجب این رای سران آلمان نازی جنایتکار جنگی شناخته شدند . که بعضی از آنان اعدام گردیده و عده ای نیز به زندانهای طولانی محکوم شدند . در کنار این گونه اقدامات زدودن نازیسم از آلمان توسط متفقین بسرعت ادامه داشت .

 کنفرانس صلح پاریس

با توافق قدرتهای بزرگ در 28 ژوئیه 1946 کنفرانس صلح پاریس مرکب از بیست و یک دولت که علیه آلمان اعلان جنگ داده بودند تشکیل شد . هدف این کنفرانس آن بود تا به امضای صلحی میان متفقین با کشورهای ایتالیا ، رومانی ، بلغارستان ، مجارستان و فلاند که در طول جنگ از متحدین آلمان بودند نایل گردد

آلمان تنها کشوری بود که عقد پیمان صلح با آن انجام نگرفت زیرا این کشور پس از مرگ هیتلر فاقد دولت بود .

در کنفرانس صلح پاریس بار دیگر شوروی و دول غربی در مقابل هم قرار گرفتند زیرا شوروی ها در جهت دست نشانده کردن دول اروپای شرقی سعی در حمایت از آنها داشتند و دول غربی نیز که ایتالیا را در تصرف داشتند بر آن بودند که از آن کشور جانبداری کنند ، اگر چه سرانجام در فوریه 1947 پیمان صلح با کشورهای مغلوب منعقد شد ولی بسیاری از دول از مفاد آن اظهار نارضایتی میکردند .

 کنفرانس مسکو و سرنوشت آلمان

در مارس 1947 م بار دیگر دول متفق در مسکو اجتماع کردند . دستور کار این کنفرانس بحث درباره اتریش و آینده آلمان بود چون روسها حاضر به خروج از اتریش نبودند . طبعا در این مورد نیز متفقین به توافقی نرسیدند . در مورد آلمان روسها با دیگر کشورهای در سه مورد اختلاف داشتند . اول در مورد مرزهای شرقی آلمان دوم درباره کمیت و کیفیت گرفتن غرامات و سوم وحدت سیاسی آن کشور . فرانسه خواهان الحاق پاره ای از اراضی آلمان به خاک خود بود . اتحاد شوروی خواهان تقسیم آلمان و کشور های آمریکا و انگلستان مقدمتا خواهان تشریک کساعی در حل مشکلات اقتصادی آن کشور بودند ، در این مورد نیز چون سرانجام توافقی حاصل نشد ، روسها در بخش اشغالی خود دولتی به وجود آوردند که عمده اعضای آن را کمونیستها تشکیل می دادند . روسها به کمک همین دولت توانستند رابطه نیمه شرقی آلمان با نیمه غربی آن را به شدت کنترل کنند . پس از پدید آمدن دولت آلمان شرقی دولتهای انگلستان ، فرانسه و آمریکا نیز در مقابل این اقدام متحد شدند و دولت واحدی را در مناطق تحت اشغال خود به وجود آوردند . بدینسان آلمان عملا به دو قسمت شرقی و غربی تقسیم گردید .

 سرنوشت ژاپن

پس از تسلیم ژاپن ایالات متحده در این کشور فعال مایشاء شد و ضمن تسلط بر ژاپن از دخالت دیگر متحدان خود در آنجا ممانعت به عمل آورد . زدودن آثار میلیتاریسم نخستین اقدام آنها در ژاپن بود . آنان با همین ادعا عده ای از نظامیان ژاپن را به عنوان جنایتکار جنگی بدار آویختند . همچنین تغیرات عمده ای در قوانین اساسی و مدنی ژاپن دادند تا هر چه بیشتر آن کشور را غربی کنند مک آرتور که نماینده تام الا ختیار آمریکا در ژاپن بود ، انتخابات جدیدی را برگزار نمود و در امور صنعتی و کشاورزی تغییرات دامنه داری را برای محدود نمودن خانواده های بزرگ ژاپنی که اساس قدرت اقتصادی و سیاسی آن کشور را تشکیل می دادند آغاز کرد . علاوه بر این آمریکائیها تغییرات وسیعی در برنامه های تعلیماتی ژاپن دادند و الفبای لاتین را در مدارس جایگزین الفبای ژاپنی کردند .

  منبع : تاریخ عمومی

  عکس ها : آرشیو