|
استان
لرستان
لرستان، استانی است در غرب ایران. این
استان ۱۷۵۸۶۲۸ کیلومتر مربع مساحت دارد و
جمعیت آن در سال ۱۳۸۶ بالغ بر ۱۸۲۸۳۳۴ نفر
گزارش شده است . لرستان سرزمینی
کوهستانی است و غیر از چند دشت محدود، سر
تا سر آن را کوههای زاگرس پوشانده است.
این منطقه، یکی از سکونت گاههای قدیمی بشر
است و مفرغ لرستان از شهرت باستان شناسی
زیادی برخوردار است.آثار به جای مانده در
غارها و دره های لرستان، سکونت بشر را از
دست کم از هزاره چهارم قبل از میلاد در
این ناحیه نشان می دهد. کاسیها ساکنان
بومی لرستان پیش از رسیدن مادها و آمیختن
با آنها بودندسابقه شهرنشینی در شرق استان
بیش از ناحیه غربی آن است.
در دوره های هخامنشی تا ساسانیان، لرستان
بخشی از سرزمین بزرگ پارس بود. پس از
اسلام و از زمان خلفای عباسی، بخش های
مرکزی و غربی لرستان بصورت حکومتی خود
مختار تا چندین قرن اداره می شد که حاکمان
این دوره با نام اتابکان لرستان شناخته می
شدند. امویان بروجرد را مورد توجه قرار
دادند و در زمان حاکمیت ابی دلف بر غرب
ایران مسجد جامع این شهر را بنا نهادند.
از دوره صفویان، بروجرد، لرستان و جاپلق،
عمدتا بصورت ایالت های مستقل در نظر گرفته
می شدند. زندیان از طوایف لر بودند که
نبردهایی در منطقه از آنان به ثبت رسیده
است. در دوره قاجار، ولایت لرستان و ولایت
بروجرد، گاه بصورت مستقل و گاه یکسان در
نظر گرفته می شدند و در اواخر قاجار،
لرستان و خوزستان یک ایالت محسوب می شدند.
بلندیها لرستان سرزمینی کوهستانی است و
به غیر از دشتهای سیلاخور، کوهدشت و خاوه
دلفان و چندین دشت کوچک دیگر، بیشتر مناطق
استان را کوههای فشرده و دره های تنگ از
سلسله کوههای زاگرس فرا گرفته
اند.بلندترین قله های لرستان بصورت نواری
در گوشه شمال غربی تا شرق استان قرار
کشیده شده اند و به ترتیب موقعیت شامل
کوههای چهل نابالغان، گرین، میش پرور،
اشترانکوه و قالیکوه می شوند.
استان لرستان ۹ شهرستان، ۲۵ بخش و ۸۱
دهستان دارد.
خرم آباد
شهر خرم آباد مرکز شهرستان خرم آباد و نیز
مرکز استان لرستان است. جمعیت این شهر در
سال ۱۳۸۶ بالغ بر ۳۴۸۴۱۶ نفر برآورد
شدهاست که بیست و دومین شهر پر جمعیت
ایران به حساب میآید [۱]. شهر در ارتفاع
۱۳۰۰ متری از سطح دریا و در میان درههای
زاگرس قرار دارد. فاصله خرم آباد تا
بروجرد ۱۱۰ کیلومتر، تا تهران ۴۹۰ کیلومتر
و تا اهواز ۵۰۰ کیلومتر است. خرم آباد بر
سر شاهراه تهران-خوزستان قرار گرفته و
دارای اهمیت ارتباطی و راهبردی است.
نام این شهر از قرن ششم به بعد در کتابها
آمدهاست، اما خرم آباد کنونی محل شهرهای
باستانی دیگری بودهاست. غارهای خرم آباد
یکی از نخستین سکونت گاههای انسان محسوب
میشود که دست کم از ۴۰ هزار سال پیش
مردمانی در آن زندگی میکردهاند. در
دوران ساسانیان شهری با نام «شاپور خواست»
در محل خرم آباد قرار داشته که آثار آن از
بین رفتهاست .
قلعه فلک الافلاک معروفترین اثر تاریخی
موجود در این شهر است که به «دوازده برجی»
شهرت دارد. این قلعه در سده هفتم هجری در
دوره اتابکان لر بر خرابههای دژی ساخته
شده، که برخی آن را از آثار دوره ساسانی
میدانند. این بنا در عهد فتحعلیشاه قاجار
مرمت گردیده و برج مرتفعی بدان افزوده شده
و از آن پس فلک الافلاک خوانده
شدهاست.کتیبهای به نام سنگ نبشته، گرداب
سنگی و منار، دیگر آثار تاریخی موجود در
شهر خرم آباد است.
در حومه این شهر چند آبشار وجود دارد که
از جمله آنها میتوان به آبشار تاف (در
زبان محلی تاف به معنای آبشار نیز به کار
میرود) و آبشار نوژیان اشاره کرد. وجود
سفرههای آب زیرزمینی و بطور کلی منابع آب
فراوان و همچنین وفور منابع و معادن، این
شهر را در زمره شهرهای غنی از لحاظ منابع
طبیعی قرار دادهاست. علاوه بر آن آب و
هوای مناسب خرم آباد از این شهر مکان
مناسبی برای کشاورزی و دامپروری
ساختهاست.
لرستان جایگاه آثار باستانی و تاریخی
فراوانی است که می توان آنها را به سه
دوره پیش از تاریخ، دوره ایران باستان و
دوره اسلامی تقسیم کرد. یافته های پیش از
تاریخ لرستان، بیشتر شامل کنده کاریهای
غارها و اشیای مفرغی هستند. از دوره های
هخامنشیان و ساسانیان، پلها و قلعه های
مخروبه زیادی به جا مانده است. مسجد ها و
امامزاده ها نیز از مهمترین آثار به جای
مانده از دوره های پس از اسلام در این
منطقه هستند. برخی آثار باستانی و تاریخی
لرستان به ترتیب شهرستان عبارتاند از:
امامزاده قاسم (ازنا) . غار باستانی
پشتکوه . قلعه باجول . گورستان
تاریخی بزنوید . امامزاده جعفر . امامزاده
قاسم . پل قلعه حاتم مسجد جامع
بروجرد . مسجد سلطانی بروجرد . آسیاب گبری
. پل کلهرت . پل گاومیشان . غار کلماکره .
پل شاپوری (پیل اشکسه) . پل کشکان . سنگ
نوشته خرم آباد . قلعه فلک الافلاک .
گرداب سنگی . مناره آجری . راه باستانی
گاوشمار . بقعه حسن گايار . مفبره بابا
بزرگ . شاويسقلی . پل چالانچولان .
شهرستان سلسله . قلعه مظفری . غار هومیان
. قلعه زاغه . پل کُر و دِت . قلعه کوهزاد
.
شهرستانهای استان
ازنا . الیگودرز . بروجرد . پلدختر .
خرمآباد . دورود . دلفان .
سلسله . کوهدشت
شهرهاازنا . اشترینان . الشتر . الیگودرز
. بروجرد . پلدختر . چالانچولان .
چغلوندی . چقابل . خرمآباد . درب گنبد .
دورود . زاغه . سپیددشت . سرابدوره .
فیروزآباد . کونانی . کوهدشت . گراب .
معمولان . مومنآباد . نورآباد . ویسیان .
بروجرد
نقاط دیدنیآبشار شوي دزفول . آبشار نوژیان
. آبشارهای سرکانه . امامزاده دوخواهران
. پل کشکان . تالاب زردابه . دریاچه گهر .
دژ شینه. غار کلماکره . فلکالافلاک . کاخ
ساسانی رحمانآباد . کاروانسرای گوشه
شهنشاه .| مسجد سلطانی
|